Data publikacji: 10 sierpnia 2026
Zespół badawczy z Instytutu Fizyki Jądrowej Polskiej Akademii Nauk (IFJ PAN) pod kierownictwem dr hab. Alicji Wierzcholskiej, we współpracy z naukowcami z Uniwersytetu w Heidelbergu, opublikował wyniki analizy blazara PKS 2155-304. Blazary to jedne z najbardziej energetycznych i tajemniczych obiektów we Wszechświecie - są to aktywne galaktyki z dżetami materii skierowanymi w stronę Ziemi.
Analiza 20 lat pomiarów podważa dotychczasowe modele teoretyczne i przeczy wnioskom wyciąganym na podstawie krótkotrwałych obserwacji. Opublikowane w Journal of High Energy Astrophysics wyniki badań demonstrują, że zjawiska zachodzące w blazarach są znacznie bardziej złożone niż wcześniej sądzono, a ich pełne zrozumienie wymaga długoterminowego monitoringu wielozakresowego. Wzmacniają natomiast hipotezę, że blazary mogą być źródłami wysokoenergetycznych neutrin docierających do Ziemi, co może być kluczowe dla wyjaśnienia pochodzenia promieniowania kosmicznego.
Dodatkowo nie potwierdzono oczekiwanej zależności między zmianami w zakresach optycznym i rentgenowskim, co sugeruje, że za różne rozbłyski odpowiadają odmienne mechanizmy fizyczne.
Analiza obszernego materiału badawczego i skomplikowanych danych wielozakresowych była możliwa dzięki wykorzystaniu działającego w ACK Cyfronet AGH superkomputera Helios. Wieloletnia, partnerska współpraca pomiędzy Cyfronetem a IFJ PAN jest wzorcowym przykładem synergii między wybitnym potencjałem badawczym a zaawansowaną infrastrukturą HPC, które skutkują odkryciami o globalnym znaczeniu.
Zapraszamy do przeczytania komunikatu prasowego na stronie IFJ PAN.